In het middelbaar hadden wij bijna elk uur een andere leerkracht, zoals de meesten waarschijnlijk wel. Als de leerkracht na de les het lokaal verliet of als we met de klas ons in een ander lokaal installeerden werd er natuurlijk voluit gebabbeld en gingen we zitten of staan waar we wilden, maar van zodra de leerkracht van de volgende les het lokaal binnenkwam, was het bij ons een ongeschreven wet dat iedereen aan zijn stoel ging staan, en dat we dus ook recht gingen staan als we al neerzaten. Dan wachtte de leerkracht tot het stil was en gaf hij ons toestemming om te gaan zitten, en de les begon. Ik hoor het nog in mijn hoofd alsof het gisteren was: “Asseyez-vous, s’il vous plaît”, “Good morning class, take a seat”, “Gaat u zitten alstublieft”, mijn favoriet “Wees gezeten”, “Setzen Sie sich, bitte” en in de derde graad ook “Sentaos, por favor”.
Toen stelde ik mij daar weinig vragen bij, het hoorde er gewoon bij. Nu vind ik het eigenlijk wel een fijne gewoonte, zo achteraf bekeken; het is een praktische manier om de klas stil te krijgen (wat aan de universiteit soms minutenlang kan aanslepen in een vol auditorium) en het begin van de les duidelijk te markeren, en het is ook een vorm van respect, natuurlijk. Daarnaast vraag ik me nu ook af of dit eigenlijk in veel Vlaamse scholen gedaan wordt, of zelfs in Nederlandse? Ook vraag ik me af of dat aan het verdwijnen is, samen met andere nuttige gebruiken zoals verplichte ochtend-, middag- en avondstudie. Hoe zit/zat dat bij jullie met dat rechtstaan, vertel eens?
Was dat toevallig in een strenge katholieke school, met uniformen en nonnen en zo? Ik ben ook naar een katholieke school geweest, maar in mijn tijd was dat gebruik al zo goed als uitgedoofd. Er was misschien nog één bijna pensioengerechtigde leerkracht die daar op stond, maar die heb ik dan ook maar 1 jaar gehad. We spreken nu over eerste helft jaren ’90.
Het zou kunnen dat ze dat nog deden bij mijn zus (2 jaar jonger). Misschien dat dit gebruik langer in stand bleef bij meisjesscholen dan bij jongensscholen?
Ik heb nu ook je blogpost gelezen over verplichte studie. Je zat dus op een “college”. Ik denk dat er in Sint-Niklaas maar 2 scholen zijn waar ze zo’n zaken nog lang in stand gehouden hebben: in het Klein-Seminarie (aka het college), en in de Presentatie, alletwee de zogenaamde “elite” jongens- resp. meisjesschool van het Waasland (nu wel alletwee gemengd). Ik vermoed dat het college in Veurne ook zo’n reputatie had?
Ik zat inderdaad op een college dat al behoorlijk lang bestaat (ze zullen nu al bijna een eeuw oud zijn, of ouder dan een eeuw, ik weet het niet), en katholiek ook, maar streng zeker niet, en al helemaal geen uniformen of nonnen/paters. We waren al behoorlijk lang een gemengde school (oorspronkelijk een jongensschool) en redelijk vooruitstrevend voor een katholieke school in Bachten de Kupe. Dus je theorieën zijn niet echt van toepassing
Behalve dan dat het een beetje van een eliteschool was vroeger, als jongensschool, met klassieke studiën en zo, dus dat wel misschien 
Ik zat ook op een dergelijke school: een oud katholiek college, gemengd en zonder uniformen/ paters/ etc. Gewoon een toffe school met een geschiedenis. En wij hadden ook die gewoonte om recht te staan als de leerkracht binnenkwam. Ik heb mij daar ook nooit vragen over gesteld, ik vond dat wel gepast. Verplichte studie hadden we dan weer niet.
Oh dat vind ik wel leuk uitgedrukt: gewoon een toffe school met een geschiedenis
Zo zou ik ons college ook noemen.
Merkwaardig toch hoe dat doorheen de generaties wisselt. Op mij komt dat nu over als zo’n ongelofelijk oubollig (hey, ik besef dat het probleem bij mijn perceptie zit, hoor) gebruik uit de jaren vijftig, waar wij gelukkig (steeds die perceptie…) definitief van verlost waren. En mei ’68 was al een serieus stukske achter de rug, hoor.
En nu krijg ik het gevoel dat we eigenlijk toch maar bandeloze jeugd waren. En kijk, we zijn alles bijeen toch ook nogal eerder tamelijk fatsoenlijke mensen geworden…
Ik ging naar een staatsschool en daar hing het af van leerkracht tot leerkracht. Het Franse zinnetje herinner ik mij ook nog byzonder goed.
Een Katholiek, maar heel modern, college bij mij (Don Bosco Zwijnaarde), en wij deden dat ook nog. Geen al te strenge verplichting, maar het werd automatisch gedaan door iedereen, als een soort teken van respect.
In mijn (Katholieke) middelbare school was dat ook nog de gewoonte. In de ogen van sommige leerkrachten was het niet meer dan een functioneel ritueel; voor anderen had het meer met beleefdheid en autoriteit te maken. Het was hoe dan ook een automatisme voor ieder van ons.
Eerste en tweede jaar zat ik in ‘t VTI Gullegem. Om de uren op te vullen – vermoed ik – of om ons wat discipline bij te brengen was het elke avond – zonder de woensdag, uiteraard – studie. Dan kon je nog opteren voor avondstudie geloof ik, dat was dan na de lesuren een soort van middelbare kinderopvang, en ook ‘leren leren’, een soort van studiebegeleiding, dacht ik.
Derde, vierde en vijfde jaar zat ik in ‘t Spes Nostra in Heule, beste jaren van mijn leven, en studie werd er gegeven bij ziekte van leerkracht of als je niet mee kon / wou doen met bepaalde activiteiten – ik herinner me nog dat ik niet mee wou doen met het Swingpaleis en dus naar de studie doorverwezen werd, alwaar ik mijn huiswerk maakte voor die dag en strips tekende – of als je niet kon turnen of zwemmen of iets dergelijks.
Zesde en zevende jaar zat ik in bijstand in Kortrijk, het was er de hel, ik kan er mij niets meer van herinneren buiten dat ik blij was dat ik weg was. Maar zover ik er nog van weet had deze school wel nog een studiezaal maar geen ‘studie-ethiek’.
Addendum over het zitten enzovoort:
Ik meen me nog te herinneren dat we als de directeur binnenkwam in ‘t lager moesten rechtstaan en zeggen: “dag meneer de directeur”.
En wat het zitten betreft… Het lijkt me toch logisch dat de lessen al zittend gegeven worden?
Ik snap wat je bedoelt, en ik denk dat dat bij ons nog het geval was als we tussen de lessen door moesten van lokaal veranderen.
Ik zat ook op een college (Oostende) en kom daar nu nog altijd 2 keer per week voor het jeugdmuziekkorps waar ik in het bestuur zit. Daar staat men nog steeds recht bij de start van een les en is de ochtend- en middagstudie verplicht. Avondstudie is vrijwillig.
Die zaken zijn er dus nog steeds niet gewijzigd en dat vind ik goed. Een zekere mate van structuur is noodzakelijk voor jongeren, zeker als ze die thuis niet meer meekrijgen.